Ουκρανία
Με μια ματιά
Πληθυσμός: Η επίσημη δημογραφική στρατηγική αναφέρει εκτίμηση 35,8 εκατ. τον Ιούλιο 2024, από τους οποίους 31,1 εκατ. σε περιοχές πλήρους άσκησης κρατικής εξουσίας. Λόγω πολέμου και μετακινήσεων, δεν πρόκειται για απογραφή ή πληθυσμιακή εκτίμηση του 2026.
Νόμισμα: Ουκρανική χρίβνια — UAH.
Εταιρικός φόρος: Γενικός συντελεστής 18%. Για τις τράπεζες εφαρμόζεται ειδικός συντελεστής 50% στα φορολογικά διαστήματα του 2026. Υπάρχουν άλλα κλαδικά και ειδικά καθεστώτα.
ΦΠΑ: Κανονικός συντελεστής 20%, μειωμένοι 7% και 14% στις προβλεπόμενες κατηγορίες, μηδενικός συντελεστής και ειδικές απαλλαγές.
Όριο υποχρεωτικής εγγραφής ΦΠΑ: Γενικά UAH 1 εκατ. φορολογητέων παραδόσεων στους τελευταίους δώδεκα μήνες, με εξαιρέσεις και διαφορετική εφαρμογή σε ειδικά καθεστώτα.
Φόρος φυσικών προσώπων: Γενικά 18%, πλέον στρατιωτικής εισφοράς 5% στα περισσότερα σχετικά εισοδήματα. Οι εισφορές κοινωνικής ασφάλισης εξετάζονται χωριστά.
Μερίσματα φυσικών προσώπων: Συνήθως 5% όταν διανέμονται από επιλέξιμη ουκρανική εταιρεία γενικού εταιρικού φόρου και 9% για προβλεπόμενες άλλες κατηγορίες, όπως αλλοδαπές διανομές, πλέον της εφαρμοζόμενης στρατιωτικής εισφοράς.
Κεφαλαιακά κέρδη: Εταιρικές υπεραξίες γενικά εντάσσονται στο φορολογητέο κέρδος. Επενδυτικές υπεραξίες φυσικών προσώπων υπόκεινται συνήθως σε 18% και στρατιωτική εισφορά, με ειδικούς κανόνες και απαλλαγές.
Παρακρατήσεις σε μη κατοίκους: Γενικά 15% σε προβλεπόμενα εισοδήματα μη κατοίκων νομικών προσώπων ουκρανικής πηγής, με διαφορετικούς κανόνες για φυσικά πρόσωπα και ειδικές πληρωμές.
ΣΑΔΦ με Ελλάδα: Ναι — μερίσματα 5% / 10%, τόκοι 10% και δικαιώματα 10%, με εξαιρέσεις.
VIES: Όχι — χώρα εκτός Ε.Ε.
Η Ουκρανία διαθέτει δραστηριότητες αγροδιατροφής, μεταποίησης, ενέργειας και πληροφορικής. Η επιχειρηματική ανάλυση επηρεάζεται άμεσα από τον πόλεμο, τη λειτουργική πρόσβαση, τις τραπεζικές διαδικασίες και τις προσωρινές νομοθετικές ρυθμίσεις.
Για ελληνικές επιχειρήσεις, η φορολογική σύμβαση παραμένει βασικό εργαλείο, αλλά δεν καλύπτει τους συναλλαγματικούς περιορισμούς ή όλες τις διαδικασίες πληρωμών. Η συνεργασία πρέπει να σχεδιάζεται με βάση την πραγματική περιοχή λειτουργίας και τα διαθέσιμα δικαιολογητικά.
Χρήσιμο να θυμάστε: τα 18% φόρου εισοδήματος και 5% στρατιωτικής εισφοράς είναι δύο διαφορετικές επιβαρύνσεις. Η συμβατική μεταχείριση και η ελληνική πίστωση κάθε ποσού χρειάζονται χωριστή εξέταση.
Φορολογία εταιρειών
Οι εταιρείες κάτοικοι υπάγονται γενικά σε φόρο επί των φορολογητέων κερδών τους, με εξέταση και αλλοδαπών εισοδημάτων. Οι μη κάτοικοι εξετάζονται για μόνιμη εγκατάσταση και κατηγορίες ουκρανικής πηγής. Η πραγματική διοίκηση και οι λειτουργίες που πραγματοποιούνται στη χώρα έχουν σημασία.
Ο γενικός συντελεστής είναι 18%. Η βάση προκύπτει από το λογιστικό αποτέλεσμα με τις προβλεπόμενες φορολογικές προσαρμογές, ανά μέγεθος και κατηγορία φορολογουμένου. Οι εταιρικές υπεραξίες συνήθως δεν έχουν ξεχωριστό χαμηλότερο γενικό συντελεστή.
Το 2026 ο βασικός φόρος κερδών τραπεζών ορίζεται σε 50%, με τις σχετικές μεταβατικές διατάξεις. Οι λοιπές χρηματοπιστωτικές, ασφαλιστικές και ειδικές δραστηριότητες χρειάζονται αυτοτελή έλεγχο. Η αναφορά «εταιρικός φόρος Ουκρανίας 18%» δεν αρκεί για όλες τις επιχειρήσεις.
Το καθεστώς Diia City παρέχει, υπό προϋποθέσεις, επιλογή γενικού φόρου 18% ή ειδικού φόρου 9% σε συγκεκριμένες διανομές και εξομοιούμενες πράξεις. Το 9% δεν είναι γενικός ετήσιος συντελεστής επί λογιστικού κέρδους. Ενδοομιλικές προσαρμογές και πληρωμές εκτός επιλέξιμου πεδίου μπορούν να έχουν ιδιαίτερη επιβάρυνση.
Υπάρχει επίσης απλοποιημένο σύστημα ενιαίου φόρου για επιλέξιμες μικρές δραστηριότητες. Βάση εσόδων, όρια, ιδιοκτησιακές προϋποθέσεις και πρόσθετη στρατιωτική εισφορά εξετάζονται χωριστά. Ελληνική εταιρική συμμετοχή δεν εξασφαλίζει επιλεξιμότητα στο απλοποιημένο σύστημα.
Ζημιές, έκπτωση τόκων και δαπάνες συνδεδεμένων επιχειρήσεων διέπονται από ειδικούς περιορισμούς. Για διανομές μπορεί να προκύπτει προκαταβολή εταιρικού φόρου στην πληρώτρια, επιπλέον της εξέτασης φόρου δικαιούχου. Απαιτείται συμφωνία λογιστικών, φορολογικών και τραπεζικών στοιχείων.
Παρακρατήσεις σε μη κατοίκους
Μερίσματα προς αλλοδαπή εταιρεία: Γενικά 15%. Η ΣΑΔΦ περιορίζει τον φόρο σε 5% όταν ο πραγματικός δικαιούχος είναι εταιρεία, εκτός προσωπικής εταιρείας, με άμεση συμμετοχή τουλάχιστον 25%, και 10% στις λοιπές περιπτώσεις.
Τόκοι και δικαιώματα: Συνήθως 15% για τις προβλεπόμενες πληρωμές σε μη κατοίκους νομικά πρόσωπα. Το γενικό συμβατικό όριο προς δικαιούχους Ελλάδας είναι 10%, με ειδικές απαλλαγές ορισμένων τόκων.
Υπηρεσίες: Δεν είναι κάθε πληρωμή τιμολογίου αλλοδαπής εταιρείας αυτομάτως εισόδημα που υπόκειται στον γενικό φόρο επαναπατρισμού. Χρειάζονται ταξινόμηση της αμοιβής, έλεγχος ουκρανικής πηγής, μόνιμης εγκατάστασης και τυχόν ειδικού κανόνα.
Φυσικά πρόσωπα μη κάτοικοι: Η εσωτερική φορολόγηση ακολουθεί τους σχετικούς προσωπικούς κανόνες και δεν ταυτίζεται πάντοτε με το 15% των αλλοδαπών εταιρειών. Η εφαρμογή της ΣΑΔΦ ελέγχεται μαζί με τη στρατιωτική εισφορά.
Απαιτούνται πιστοποιητικό κατοικίας, πραγματικός δικαιούχος και έλεγχος του Principal Purpose Test όπου εφαρμόζεται. Η φορολογική υπηρεσία επισημαίνει ότι η συμβατική προστασία δεν παρέχεται σε καταχρηστικές διευθετήσεις.
Φορολογία φυσικών προσώπων
Η κατοικία εξετάζεται με κριτήρια κατοικίας, κέντρου ζωτικών συμφερόντων και διάρκειας παρουσίας, με επιφύλαξη της ΣΑΔΦ. Οι πολεμικές μετακινήσεις μπορούν να δημιουργούν διπλή φορολογική κατοικία και χρειάζονται εξέταση πραγματικών οικογενειακών και οικονομικών δεσμών.
Οι κάτοικοι δηλώνουν γενικά το προβλεπόμενο παγκόσμιο εισόδημα. Ο γενικός προσωπικός φόρος είναι 18%, ενώ στα περισσότερα φορολογητέα εισοδήματα εφαρμόζεται στρατιωτική εισφορά 5%. Οι ειδικές απαλλαγές και κατηγορίες δεν πρέπει να εξάγονται από τον γενικό κανόνα.
Μερίσματα από επιλέξιμες ουκρανικές εταιρείες γενικής φορολογίας έχουν συνήθως προσωπικό φόρο 5%. Αλλοδαπά μερίσματα και διανομές συγκεκριμένων άλλων εκδοτών μπορούν να έχουν 9%. Η στρατιωτική εισφορά εξετάζεται επιπλέον, όπως και η πίστωση αλλοδαπού φόρου.
Οι επενδυτικές υπεραξίες συνήθως φορολογούνται στο καθαρό επενδυτικό αποτέλεσμα, με αποδεικτικά τιμής κτήσης και κόστους. Μεταβιβάσεις ακινήτων και κληρονομίες έχουν ειδικούς κανόνες, συχνά ανά ιδιότητα δικαιούχου, αριθμό πράξεων και διάρκεια κατοχής.
Για επιλέξιμους εργαζομένους και gig specialists του Diia City μπορεί να εφαρμόζεται ειδικός προσωπικός φόρος 5%, εφόσον η εταιρεία πληροί τις προϋποθέσεις. Η στρατιωτική εισφορά και η κοινωνική ασφάλιση παραμένουν χωριστές εξετάσεις. Η ιδιότητα προγραμματιστή από μόνη της δεν αρκεί.
Ο εργοδότης έχει υποχρεώσεις φόρου και κοινωνικής εισφοράς. Σε προσωπικό που εργάζεται από την Ελλάδα ή μετακινείται μεταξύ χωρών εξετάζονται ο πραγματικός τόπος εργασίας, η κατοικία και οι εργοδοτικές υποχρεώσεις. Πληρωμή από ουκρανική εταιρεία δεν καθορίζει μόνη της τη φορολογική πηγή όλου του μισθού.
Φορολογικοί συντελεστές — συνοπτικά
Εταιρείες: Γενικά 18%. Τράπεζες 50% για το 2026. Diia City και άλλες ειδικές δραστηριότητες έχουν διαφορετική βάση ή καθεστώς.
Φυσικά πρόσωπα: Γενικά 18% και στρατιωτική εισφορά 5%, με προβλεπόμενες εξαιρέσεις.
Μερίσματα φυσικών προσώπων: Συνήθως 5% ή 9% προσωπικός φόρος, επιπλέον της εφαρμοζόμενης στρατιωτικής εισφοράς.
ΦΠΑ: 20% / 7% / 14% και οι προβλεπόμενες μηδενικές πράξεις ή απαλλαγές.
ΣΑΔΦ με Ελλάδα: Μερίσματα 5% / 10%, τόκοι και δικαιώματα γενικά 10%. Οι εσωτερικοί προσωπικοί κανόνες και η στρατιωτική εισφορά εξετάζονται αυτοτελώς.
Τι άλλαξε πρόσφατα
Η στρατιωτική εισφορά στα περισσότερα προσωπικά εισοδήματα αυξήθηκε σε 5% από τον Δεκέμβριο 2024, με μεταβατικούς κανόνες και εξαιρέσεις. Οι παλαιές γενικές αναφορές σε 1,5% δεν περιγράφουν το σύνηθες πλαίσιο του 2026.
Από το 2025 τέθηκαν πρόσθετες υποχρεώσεις στρατιωτικής εισφοράς για κατηγορίες του απλοποιημένου συστήματος. Η βάση και ο τρόπος υπολογισμού εξαρτώνται από την ομάδα φορολογουμένου.
Για το 2026 προβλέπεται ειδικός φόρος τραπεζικών κερδών 50%, με αντίστοιχες προσαρμογές δηλώσεων. Οι αναφορές σε γενικό τραπεζικό συντελεστή άλλων ετών πρέπει να ελέγχονται χρονικά.
Οι διαδικασίες ηλεκτρονικών φορολογικών τιμολογίων και αναστολής καταχώρισής τους έχουν τροποποιηθεί. Η ισχύουσα διαδικασία πρέπει να ελέγχεται πριν από απαίτηση έκπτωσης ΦΠΑ ή σχεδιασμό επιστροφής.
VIES, Ενδοομιλικές συναλλαγές & Λογιστικά Πρότυπα
Η Ουκρανία δεν συμμετέχει στο VIES. Τα αγαθά ακολουθούν εξαγωγική και εισαγωγική διαδικασία. Η DCFTA με την Ε.Ε. προβλέπει εμπορικές διευκολύνσεις υπό όρους, χωρίς να μετατρέπει τις συναλλαγές σε ενδοκοινοτικές.
Ο ΦΠΑ υπηρεσιών εξετάζεται με τους κανόνες τόπου παροχής. Υπάρχουν ιδιαίτερες υποχρεώσεις μη κατοίκων που παρέχουν ηλεκτρονικές υπηρεσίες σε ιδιώτες, με δικό τους έλεγχο εγγραφής. Η επιχείρηση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στο όριο του συνηθισμένου εγχώριου δωδεκαμήνου.
Οι ελεγχόμενες συναλλαγές υπόκεινται σε κανόνες ενδοομιλικής τιμολόγησης και υποβολών. Κατηγορία αντισυμβαλλομένου, φορολογικό καθεστώς και ύψος συναλλαγών επηρεάζουν το πεδίο εφαρμογής. Υπηρεσίες πληροφορικής χρειάζονται αποδεικτικά έργου, κόστους και δικαιωμάτων επί παραδοτέων.
Εφαρμόζονται εθνικά λογιστικά πρότυπα ή IFRS, όπου απαιτείται για τη συγκεκριμένη οντότητα. Ειδικά χρηματοπιστωτικές και οντότητες δημοσίου ενδιαφέροντος χρειάζονται έλεγχο των κλαδικών απαιτήσεων. Ο φορολογικός υπολογισμός παραμένει διακριτός από τις λογιστικές καταστάσεις.
Φορολογική σχέση με την Ελλάδα
Η Σύμβαση προβλέπει 5% για επιλέξιμη εταιρική συμμετοχή τουλάχιστον 25% και 10% στα λοιπά μερίσματα. Τόκοι και δικαιώματα έχουν γενικό όριο 10%. Πρέπει να διαβάζονται και οι ειδικές απαλλαγές και οι εφαρμοζόμενοι κανόνες κατάχρησης.
Στις πληρωμές από Ελλάδα, ο εσωτερικός φόρος μερισμάτων 5% μπορεί να είναι ήδη ευνοϊκότερος. Οι γενικοί ελληνικοί φόροι τόκων 15% και δικαιωμάτων 20% μπορούν να περιορίζονται σε 10%. Η ευρωπαϊκή οδηγία μητρικών–θυγατρικών δεν εφαρμόζεται αυτομάτως σε ουκρανική εταιρεία.
Κάτοικος Ελλάδας εξετάζει την πίστωση του ουκρανικού φόρου που επιτρέπεται από το ελληνικό και συμβατικό πλαίσιο, μέχρι τον ελληνικό φόρο του ίδιου εισοδήματος. Η στρατιωτική εισφορά πρέπει να αναλύεται χωριστά ως προς τη συμβατική κάλυψη και την πιστωσιμότητά της· δεν προστίθεται αυτόματα ολόκληρη στην ελληνική πίστωση.
Η Ουκρανία δεν περιλαμβάνεται στην Α.1160/2026 για το φορολογικό έτος 2024. Ειδικά καθεστώτα, πραγματική διοίκηση και συνδεδεμένες συναλλαγές μπορούν πάντως να ενεργοποιούν πρόσθετο ελληνικό έλεγχο.
Για εκτοπισμένα πρόσωπα ή εργαζομένους που εγκαθίστανται στην Ελλάδα, απαιτείται ουσιαστικός έλεγχος φορολογικής κατοικίας και διαδικασιών μητρώου. Η δυνατότητα πληρωμής μισθού ή μερίσματος ελέγχεται επιπλέον με τους ισχύοντες κανόνες της κεντρικής τράπεζας.
Ελλάδα – Ουκρανία: μια γρήγορη σύγκριση
Εταιρείες: Ελλάδα 22%, Ουκρανία γενικά 18%, με ουσιώδεις κλαδικές εξαιρέσεις.
ΦΠΑ: Ελλάδα 24%, Ουκρανία 20%, με τελωνειακή διαδικασία στις αποστολές αγαθών.
Προσωπικό εισόδημα: Ο ουκρανικός γενικός συντελεστής 18% πρέπει να διαβάζεται μαζί με τη στρατιωτική εισφορά 5%.
Λειτουργία: Συναλλαγματικές και προσωρινές πολεμικές ρυθμίσεις επηρεάζουν πληρωμές, προθεσμίες και πρόσβαση σε στοιχεία, πέρα από τους φορολογικούς συντελεστές.
Λοιπά χρήσιμα στοιχεία
Συνήθης μορφή είναι η εταιρεία περιορισμένης ευθύνης TOV. Εξετάζονται επίσης ανώνυμη εταιρεία, αντιπροσωπεία και άλλες μορφές, ανά πραγματική δραστηριότητα.
Η εταιρική εγγραφή συνοδεύεται από φορολογική ταυτοποίηση, στοιχεία πραγματικών δικαιούχων, τραπεζική προετοιμασία και ηλεκτρονικές υποβολές. Καταχώριση φορολογικών τιμολογίων και έλεγχος ΦΠΑ είναι κεντρικά στοιχεία της λειτουργίας.
Σε διασυνοριακή σύμβαση χρειάζεται να ορίζονται σαφώς παραδοτέα, δικαιώματα, παρακρατήσεις και τρόπος πληρωμής. Η τραπεζική δυνατότητα μεταφοράς δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένη από τη φορολογική επιλεξιμότητα της πληρωμής.
Ενημέρωση: Οκτώβριος 2026. Οι συντελεστές περιγράφουν γενικούς κανόνες. Η εφαρμογή τους εξαρτάται από το έτος, την κατοικία, το εισόδημα και τις ισχύουσες μεταβατικές ή πολεμικές ρυθμίσεις.
Το γραφείο μας παρέχει φορολογικές συμβουλευτικές υπηρεσίες στην Ελλάδα και υποστήριξη σε κατοίκους εξωτερικού που διατηρούν φορολογικούς δεσμούς με την Ελλάδα. Είμαστε στη διάθεσή σας για έλεγχο ελληνικών υποχρεώσεων, φορολογικής κατοικίας, πίστωσης φόρου αλλοδαπής και συναλλαγών με την Ουκρανία από την πλευρά της ελληνικής φορολογικής νομοθεσίας.